तराई–मधेसमा चुनावी रौनक

भाद्र १३, २०७४- दुई नम्बर प्रदेशका अधिकांश जिल्लामा चुनावी चहलपहल बढेको छ । खेत–खलिहानमा दलका झण्डा फहराउने होडबाजी छ । नेता/कार्यकर्ताहरू जनमत आकर्षित गर्न घरदैलोमा व्यस्त छन् । चियापसल र चौतारीमा सम्भावित उम्मेदवारका बारेमा टिप्पणी सुनिन थालेको छ । तिनले उठाउने मुद्दाबारे बहस चलेको छ । ‘चुनावी रौनक बढेको छ,’ बाराको बगडमपुरका रामदेव साहले भने, ‘घरमा झण्डा गाड्ने होडबाजी चलेको छ ।’

राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) ले अरू दलहरूको भन्दा फरक ढंगले उम्मेदवार छनोट प्रक्रिया सुरु गरेको छ । अन्य दलले कोठे बैठकबाट उम्मेदवारको टुंगो लगाउँदैछन् । राजपाले भने समर्थक र पार्टी कार्यकर्ताको भेला आयोजना गरेर आकांक्षीको नाम संकलन थालेको छ । आइतबार सिम्रौनगढ नगरपालिकाको मेयरसहितका उम्मेदवारको नाम संकलन गर्ने क्रममा होहल्ला भएपछि प्रहरी परिचालन गर्नु परेको थियो । 

‘तनावलाई शान्त गर्न हम्मे पर्‍यो,’ प्रहरी निरीक्षक लालसर्वश्रीबहादुर सिंहले भने, ‘भेला गरेर उम्मेदवार छनोट थालिएपछि झडप हुन सक्ने भएकाले चनाखो हुनुपरेको छ ।’ राजपा नेताले भने यस्तो प्रक्रियालाई सहज रूपमै लिएका छन् । ‘पार्टीप्रति सहानुभूति र समर्थकको ओइरो लाग्नु सकारात्मक हो, त्यसैले जति भीड भए पनि हाम्रा लागि फाइदा हो,’ राजपा महामन्त्री जितेन्द्र सिंहले भने, ‘भीडभाड अनियन्त्रित र अप्रिय घटना केही हुँदैन ।’ 

संघीय समाजवादी फोरमले कलैया उपमहानगरका लागि मेयरमा पूर्वसभासद प्रमोद गुप्ताको नाम सिफारिस गरेको छ । कांग्रेसमा मेयर बन्न जिल्लाका आकांक्षी काठमाडौंस्थित शक्ति केन्द्र धाइरहेका छन । एमालेले मेयर र उपमेयरबाहेक अध्यक्ष र उपाध्यक्ष पदका उम्मेदवार छनोट गरिसकेकाले उनीहरूसमेत चुनावी अभियानमा सक्रिय देखिएका छन् । ‘गाउँगाउँ र टोलटोलमा भोट माग्ने अभियान तीव्र बनाएका छौं,’ एमाले जिल्ला अध्यक्ष सुन्दर विश्वकर्माले भने, ‘कसैलाई नहोच्याउने र नचिढाउने गरी आफ्नो घरदैलो अभियान सुरु गरेका छौं ।’ 

उम्मेदवार हुन दौडधुप

बाढी र डुबान समस्याबाट मुक्त नहुँदै सर्लाहीमा चुनावी चटारो बढेको छ । तेस्रो चरणको चुनाव नजिकिएसँगै प्रदेश २ अन्तर्गतका जिल्लामा उम्मेदवारी पक्का गर्नका लागि उच्चस्तरमा दौडधुप सुरु भएको छ । राजपा चुनावमा सहभागी हुने भएपछि उम्मेदवारका आकांक्षी बढेका हुन् । 

प्रत्याशी टुंग्याउन बाँकी कांग्रेस र राजपामा आकांक्षीबीच टिकट हत्याउन होड चलेको छ । एमाले र माओवादी केन्द्रले धेरै ठाउँमा उम्मेदवार टुंगो लगाइसकेका छन् । कांग्रेसका जिल्ला अध्यक्षसहित अधिकांश नेता करिब दुई सातादेखि काठमाडौंमा छन् । टिकटका दाबी गर्ने पनि काठमाडौंमै छन् ।

कांग्रेसका जिल्ला उपाध्यक्ष सुरेन्द्र सिंहले क्षेत्र नं ६ का ४ स्थानीय तहमा उम्मेदवार तय भइसकेको बताए । ‘अरू तहमा पनि छलफल भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘जित्न सक्ने उम्मेदवारलाई प्राथमिकता दिने नीति बनाएर गृहकार्य भइरहेको छ ।’ देउवा र पौडेल समूहमा विभाजन भएर उम्मेदवारमा भागबन्डा गर्ने प्रयास भएपछि टिकट वितरणमा समस्या देखिएको एक नेताले बताए ।

‘हाम्रो खेमालाई यतिवटा तह चाहियो भन्ने जस्ता माग आएका छन्,’ ती नेताले भने, ‘लोकप्रियभन्दा पनि खेमाको उम्मेदवार बनाउन खोज्दा समस्या देखिएको छ ।’ गुटबन्दी तीव्र भएकाले पनि कांग्रेसलाई उम्मेदवार चयन गर्न कठिनाइ भएको छ । 

एमालेले लगभग सबै स्थानमा उम्मेदवार तय गरिसकेको छ । थपिएका तहमा भने उम्मेदवार चयन गर्न बाँकी छ । दोस्रो चरणको निर्वाचन अघि उम्मेदवार तोकिएकाले एमाले प्रचार प्रसारको चरणमा छ । माओवादी केन्द्रले पनि केही स्थानमा विवादका कारण उम्मेदवार तय गर्न सकेको छैन । लालबन्दी र ईश्वरपुरमा माओवादीमा बढी विवाद देखिएको छ ।

राजपाले भने अहिलेसम्म कुनै तहमा पनि टुंगो लगाएको छैन । भर्खरै चुनावमा जाने निर्णय गरेकाले राजपा उम्मेदवार चयनको प्रारम्भिक चरणमै छ । राजपा अध्यक्ष मण्डलका सदस्य कौशलकिशोर रायले उम्मेदवार हुन चाहनेको नामावली संकलन सुरु भएको बताए । 

‘प्रत्येक तहमा उम्मेदवार छनोटका लागि टोली परिचालन गरिएको छ,’ उनले भने, ‘इच्छुकमध्ये बढी मत ल्याउने र पदीय जिम्मेवारी बहन गर्न सक्नेलाई छनोट गर्ने रणनीति लिएका छौं ।’ उनले उम्मेदवार हुने चाप राजपामा सबैभन्दा बढी भएको दाबी गरे । राजपाको टिकटबाट उम्मेदवार हुँदा जित्ने सम्भावना बढी भएकाले इच्छुकको संख्या बढेको उनले बताए ।

महानगरमा रौनक

दुई नम्बर प्रदेशको एकमात्र महानगर वीरगन्जमा पनि चुनावी रौनक बढेको छ । घरदैलो र सभाका साथै कार्यकर्तालाई पार्टी प्रवेश गराउने होड चलेको छ । पार्टी प्रवेश गराउने होडमा फोरम र एमाले अगाडि छन् । महानगरको चुनावलाई राष्ट्रियदेखि क्षेत्रीय दलले प्रतिष्ठाको विषय बनाएको देखिन्छ । त्यसैले एमाले आक्रामक रूपमा प्रचारमा उत्रेको छ । उक्त दलका वरिष्ठ नेता माधव नेपालदेखि कार्यवाहक अध्यक्ष वामदेव गौतम, उपमहासचिव विष्णु पौडेलसम्मका नेताहरू वीरगन्जमै छन् । 

सोमबार महानगरका २ वडामा नेपाल घरदैलो तथा चुनावी प्रचारमा सहभागी बने । वडा नम्बर १५ र १६ मा घरदैलो गरे । उनी सेतो कमिज र गम्छा भिरेर मेयर र उपमेयरका प्रत्याशीसँगै घरदैलोमा सहभागी बनेका थिए । त्यस क्रममा स्थानीयसँग भोजपुरीमै संवाद गरे । 

यहाँ एमालेले बसरुद्दिन अन्सारीलाई मेयर र सोफिया आचार्यलाई उपमेयर प्रत्याशी बनाएको छ । कांग्रेसले मेयर/उपमेयरका उम्मेदवार टुंगो लगाइसकेको छैन । यहाँ पूर्वउपमेयर तथा सभासद अजयकुमार द्विवेदीको नाम मेयरको चर्चामा छ । उनी घरदैलो गरिरहेका छन् । 

माओवादी केन्द्रले मेयरमा रहवर अन्सारीलाई अघि सारेको छ । शिक्षित तथा स्पष्ट वक्ताको रूपमा चिनिएका अन्सारीले घरदैलोसँगै सामाजिक सञ्जालबाट प्रचार तीव्र बनाएका छन् । संघीय समाजवादी फोरमले विजय सरावगीलाई मेयरमा उम्मेदवार बनाउने निर्णय गरेको छ । उनले सार्वजनिक कार्यक्रम तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत प्रचार थालेका छन् । राष्ट्रिय जनता पार्टीले अहिले सम्म उम्मेदवार टुंगो लगाउन सकेको छैन । 

तयारी तीव्र

जिल्ला निर्वाचन कार्यालयले निर्धारित तालिका अनुसार निर्वाचनको तयारी भइरहेको जनाएको छ । कार्यालय प्रमुख हुमनाथ पराजुलीले सोमबार जिल्लास्थित १३ स्थानीय तहमा निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय स्थापना भएको बताए । 

भदौ ७ गते वीरगन्जमा मुख्य निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय स्थापना गरिएको थियो । सोमबार पोखरिया, पर्सागढी र बहदुरमाई नगरपालिका तथा अन्य १० गाउँपालिकामा एकसाथ निर्वाचन अधिकृतको कार्यालय स्थापना गरिएको छ । 

भदौ १५ देखि निर्वाचन शिक्षा कार्यक्रम पनि सञ्चालन गरिने र यसका लागि बालशिक्षिका, सामाजिक परिचालक, स्वास्थ्य स्वयंसेविकाहरूलाई परिचालन गर्ने तयारी भइरहेको उनले बताए । जिल्लामा कुल १ सय ६७ मतदान स्थल हुनेछन् । मतदान केन्द्र तोक्न भने बाँकी छ । हाल थप गरिएका समेत गरी वीरगन्ज महानगरका ३२ वडा छन् । स्थानीय निर्वाचनका लागि जिल्लामा २ लाख ८० हजार २ सय १२ मतदाता छन् ।